Τι είναι τα εκκολπώματα
Τα εκκολπώματα είναι μικρές σακοειδείς προσεκβολές του βλεννογόνου που αναπτύσσονται μέσα από το μυϊκό τοίχωμα του παχέος εντέρου. Πρόκειται για μία εκφυλιστική αλλοίωση του εντερικού τοιχώματος, η οποία συνήθως σχετίζεται με αυξημένη ενδοαυλική πίεση και χρόνια δυσκοιλιότητα.
Η πάθηση αφορά κυρίως άτομα άνω των 50 ετών, ενώ τα εκκολπώματα εντοπίζονται συχνότερα στο σιγμοειδές τμήμα του παχέος εντέρου.
Πώς δημιουργούνται εκκολπώματα
Η δημιουργία εκκολπωμάτων συνδέεται με δυσλειτουργία της κινητικότητας του εντέρου και μείωση των φυτικών ινών στη διατροφή.
Όταν τα κόπρανα είναι σκληρά και παραμένουν περισσότερο στο παχύ έντερο, η αυξημένη πίεση κατά την κένωση προκαλεί προβολή του βλεννογόνου μέσα από τα ασθενέστερα σημεία του μυϊκού τοιχώματος.
Αυτό οδηγεί στη δημιουργία μικρών «σακουλών» (εκκολπωμάτων), οι οποίες συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα.
Πότε προκαλείται εκκολπωματίτιδα
Η εκκολπωματίτιδα είναι η φλεγμονή ή λοίμωξη ενός ή περισσότερων εκκολπωμάτων.
Μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια με πόνο στο κάτω αριστερό μέρος της κοιλιάς, πυρετό, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, και γενική κακουχία.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν αποστήματα, διάτρηση, ή περιτονίτιδα, που απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση.
Διάγνωση εκκολπωματίτιδας
Η διάγνωση γίνεται με συνδυασμό κλινικής εξέτασης, αιματολογικών εξετάσεων (λευκοκυττάρωση, CRP), και απεικονιστικών μεθόδων.
Η αξονική τομογραφία κοιλίας είναι η εξέταση εκλογής, καθώς επιτρέπει τον ακριβή εντοπισμό της φλεγμονής και την εκτίμηση τυχόν επιπλοκών.
Η κολονοσκόπηση δεν πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια ενεργής φλεγμονής, αλλά σε δεύτερο χρόνο (μετά από 6–8 εβδομάδες) για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να αποκλειστεί κακοήθεια του παχέος εντέρου.
Αντιμετώπιση εκκολπωματίτιδας
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων:
- Ήπιες περιπτώσεις: αντιμετωπίζονται συντηρητικά με αντιβιοτικά, ενυδάτωση, και διαυγή υγρά για λίγες ημέρες.
- Μέτρια έως σοβαρή εκκολπωματίτιδα: απαιτεί νοσηλεία, ενδοφλέβια αντιβιοτικά και παρακολούθηση.
- Επιπλοκές (π.χ. διάτρηση, συρίγγια, αποστήματα ή υποτροπές): μπορεί να χρειαστούν χειρουργική αντιμετώπιση.
Η επαναλαμβανόμενη εκκολπωματίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε στενώσεις ή μόνιμη βλάβη του εντερικού τοιχώματος, οπότε η εκτομή του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου αποτελεί οριστική λύση.
Διατροφή και πρόληψη εκκολπωμάτων
Η σωστή διατροφή είναι θεμελιώδης τόσο για την πρόληψη όσο και για τη διαχείριση της νόσου:
Φυτικές ίνες: αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων, μειώνουν την πίεση στον αυλό και προλαμβάνουν τη δυσκοιλιότητα. Καλές πηγές είναι τα φρούτα, τα λαχανικά, η βρώμη και τα δημητριακά ολικής άλεσης.
Επαρκής ενυδάτωση: τουλάχιστον 1,5–2 λίτρα νερό ημερησίως.
Σωματική δραστηριότητα: συμβάλλει στη φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου.
Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες (αντιοξειδωτικές ενώσεις σε φρούτα και λαχανικά) δρουν αντιφλεγμονωδώς, υποστηρίζοντας την ακεραιότητα του εντερικού βλεννογόνου και το υγιές μικροβίωμα.
Τι να θυμάστε
Η παρουσία εκκολπωμάτων δεν σημαίνει απαραίτητα νόσο.
Ωστόσο, η τακτική παρακολούθηση από γαστρεντερολόγο, η σωστή διατροφή, και η πρόληψη της δυσκοιλιότητας είναι καθοριστικής σημασίας για την αποφυγή επιπλοκών.
Σε κάθε περίπτωση κοιλιακού πόνου ή πυρετού, η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό είναι το κλειδί για ασφαλή και αποτελεσματική αντιμετώπιση.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Πόσο συχνά χρειάζεται κολονοσκόπηση αν έχω εκκολπώματα;
Η κολονοσκόπηση συνιστάται μετά την πλήρη ανάρρωση από ένα επεισόδιο εκκολπωματίτιδας και κατόπιν ανά 5–10 χρόνια, ανάλογα με τα ευρήματα και το οικογενειακό ιστορικό. - Μπορώ να τρώω σπόρους ή ξηρούς καρπούς;
Παλαιότερα θεωρούνταν ότι σπόροι και ξηροί καρποί προκαλούν φλεγμονές στα εκκολπώματα. Σήμερα, δεν υπάρχουν αποδείξεις που να στηρίζουν αυτή τη θεωρία.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια ενεργής φλεγμονής ή αν υπάρχει πρόσφατο επεισόδιο εκκολπωματίτιδας, συνιστάται προσωρινή αποφυγή. - Τι να κάνω για να προλάβω νέα επεισόδια εκκολπωματίτιδας;
Ακολουθήστε δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, μειώστε το κόκκινο κρέας, αποφύγετε τη δυσκοιλιότητα και διατηρήστε καλή φυσική δραστηριότητα.
Η πρόληψη βασίζεται στην εντερική κινητικότητα και στη διατροφική ισορροπία. - Πότε πρέπει να επισκεφθώ γαστρεντερολόγο;
Αν παρουσιάζετε επίμονο κοιλιακό πόνο, πυρετό, αίμα στα κόπρανα ή αλλαγή στις κενώσεις, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Η έγκαιρη διάγνωση μειώνει τις επιπλοκές και επιτρέπει στοχευμένη θεραπεία.
Δρ. Αργυρόπουλος Θεόδωρος
Εξειδικευμένος στην ενδοσκοπική διάγνωση και θεραπεία παθήσεων του πεπτικού συστήματος.
Παρέχει ολοκληρωμένη φροντίδα σε παθήσεις του παχέος εντέρου, συμπεριλαμβανομένων της εκκολπωμάτωσης, της εκκολπωματίτιδας και των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου.
