Καρκίνος Λεπτού Εντέρου
Θεόδωρος Αργυρόπουλος, M.D., M.Sc., Ph.D.
Επιμελητής Α’ Γαστρεντερολόγος, ΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς»
Επιστημονικά Υπεύθυνος Γαστρεντερολογικού Περιστερίου Affidea
Τι είναι ο Καρκίνος Λεπτού Εντέρου;
Το λεπτό έντερο (δωδεκαδάκτυλο, νήστιδα, ειλεός) αποτελεί πάνω από 70% του μήκους και 90% της απορροφητικής επιφάνειας του πεπτικού συστήματος.
Οι πρωτοπαθείς όγκοι του λεπτού εντέρου είναι σπάνιοι, όμως περίπου το 95% είναι κακοήθεις.
Οι συχνότεροι τύποι περιλαμβάνουν:
Αδενοκαρκίνωμα (κυρίως στο δωδεκαδάκτυλο)
Καρκινοειδείς όγκοι & λεμφώματα (συχνότερα στη νήστιδα και τον ειλεό)
Σαρκώματα
Μεταστατικοί όγκοι από άλλα όργανα του πεπτικού ή του αναπαραγωγικού συστήματος
Αν και πρόκειται για σπάνια μορφή καρκίνου, η νόσος συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, καθώς τα συμπτώματα είναι μη ειδικά ή ήπια στα αρχικά στάδια.
Η έγκαιρη διάγνωση και η εξειδικευμένη χειρουργική αντιμετώπιση αποτελούν τον βασικότερο παράγοντα επιβίωσης και πρόληψης υποτροπής.
Συμπτώματα Καρκίνου Λεπτού Εντέρου
Ο καρκίνος του λεπτού εντέρου συνήθως εκδηλώνεται με μη ειδικά και προοδευτικά συμπτώματα, τα οποία συχνά καθυστερούν τη διάγνωση.
Διάχυτος κοιλιακός πόνος ή αίσθημα πίεσης στην κοιλιά
Ψηλαφητή κοιλιακή μάζα (σε προχωρημένες περιπτώσεις)
Αιμορραγία από το ορθό, μέλαινα ή λανθάνουσα απώλεια αίματος, που οδηγεί σε σιδηροπενική αναιμία
Εικόνα οξείας κοιλίας ή εντερικής απόφραξης (λόγω στενώσεων ή διήθησης)
Ίκτερος, ιδιαίτερα όταν ο όγκος εντοπίζεται στο δωδεκαδάκτυλο και επηρεάζει τη χοληφόρο οδό
Τα συμπτώματα αυτά απαιτούν άμεση γαστρεντερολογική ή χειρουργική εκτίμηση, καθώς η έγκαιρη διερεύνηση είναι καθοριστική για τη διάγνωση και τη θεραπεία.
Διάγνωση
Η διάγνωση του καρκίνου του λεπτού εντέρου απαιτεί συνδυασμό απεικονιστικών και ενδοσκοπικών εξετάσεων, λόγω της δυσκολίας πρόσβασης σε όλο το μήκος του εντέρου.
Εντερόκλυση — ακτινολογική εξέταση με σκιαγραφικό που επιτρέπει πλήρη απεικόνιση του λεπτού εντέρου και πιθανών στενώσεων ή μαζών.
Ενδοσκόπηση ακραίων τμημάτων —
• Γαστροσκόπηση για έλεγχο δωδεκαδακτύλου και αρχικής νήστιδας
• Κολονοσκόπηση για διερεύνηση του τελικού ειλεού
Ενδοσκοπική κάψουλα — ανώδυνη μέθοδος που επιτρέπει την πλήρη οπτική καταγραφή του εντέρου.
Αξονική τομογραφία (CT) — καθορίζει τη θέση, το μέγεθος και την επέκταση της βλάβης.
Νεότερες τεχνικές όπως η Μαγνητική εντερόκλυση, το PET-CT και η διαγνωστική λαπαροσκόπηση βοηθούν στη σταδιοποίηση, στην ανίχνευση μεταστάσεων και στη λήψη βιοψιών για ιστολογική επιβεβαίωση.
Η ακριβής διάγνωση καθορίζει το θεραπευτικό πλάνο και τη δυνατότητα ριζικής χειρουργικής αφαίρεσης.
Αίτια & Προδιαθεσικοί Παράγοντες
Αν και ο καρκίνος του λεπτού εντέρου είναι σπάνιος, υπάρχουν γνωστοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής του:
Φλεγμονώδεις και γενετικές παθήσεις
Νόσος Crohn
Κοιλιοκάκη (δυσανεξία στη γλουτένη)
Οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση (FAP)
Διατροφικοί παράγοντες
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, παστών και καπνιστών τροφών
Υψηλή πρόσληψη λευκής ζάχαρης και χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών
Ανοσοκαταστολή
Καταστάσεις όπως το AIDS ή η μακροχρόνια ανοσοκατασταλτική αγωγή
⚠️ Η έγκαιρη διάγνωση και η τακτική παρακολούθηση ατόμων με αυτούς τους παράγοντες είναι κρίσιμη για την πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση της νόσου.
Θεραπεία
Η χειρουργική εκτομή αποτελεί τη βασική και συχνά τη μοναδική ριζική θεραπεία για τον καρκίνο του λεπτού εντέρου.
- Χειρουργική αντιμετώπιση Τμηματική εκτομή του λεπτού εντέρου με λεμφαδενικό καθαρισμό
Σε όγκους του δωδεκαδακτύλου, συχνά απαιτείται παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή (Whipple) για πλήρη αφαίρεση της νόσου
- Συμπληρωματική θεραπεία Ανάλογα με το στάδιο και τον ιστολογικό τύπο μπορεί να χορηγηθεί χημειοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία, με στόχο τη μείωση του κινδύνου υποτροπής.
- Πρόγνωση Η 5ετής επιβίωση υπερβαίνει το 50% συνολικά, με καλύτερη πρόγνωση στα καρκινοειδή και δυσμενέστερη στα αδενοκαρκινώματα.
Προγραμματίστε Επίσκεψη
Αν παρουσιάζετε επίμονο κοιλιακό πόνο, αναιμία άγνωστης αιτιολογίας, αίμα στα κόπρανα ή ενδείξεις απόφραξης, ζητήστε άμεση γαστρεντερολογική ή χειρουργική αξιολόγηση.
Η έγκαιρη διάγνωση καθορίζει τη θεραπεία και βελτιώνει θεαματικά την πρόγνωση.