Τι είναι η Λιπώδης Διήθηση Ήπατος;
Η λιπώδης διήθηση ήπατος (ή “λίπος στο συκώτι”) είναι μια συχνή πάθηση κατά την οποία συσσωρεύεται λίπος (τριγλυκερίδια) στα ηπατικά κύτταρα σε ποσοστό άνω του 5–10% του βάρους του ήπατος.
Μπορεί να είναι:
- Μη αλκοολική (NAFLD – Non-Alcoholic Fatty Liver Disease), η πιο συχνή μορφή, συνδεδεμένη με μεταβολικό σύνδρομο, παχυσαρκία, διαβήτη και αυξημένα λιπίδια, ή
- Αλκοολική, που σχετίζεται με χρόνια κατανάλωση αλκοόλ.
Η νόσος μπορεί να παραμείνει καλοήθης για χρόνια, ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς εξελίσσεται σε στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση, κίρρωση ή ακόμη και καρκίνο του ήπατος.
Πόσο συχνή είναι;
Η λιπώδης διήθηση ήπατος αφορά περίπου το 25% του γενικού πληθυσμού, ενώ σε άτομα με παχυσαρκία ή διαβήτη το ποσοστό ξεπερνά το 70–80%.
Αποτελεί σήμερα την πιο συχνή αιτία παθολογικών ηπατικών ενζύμων στον γενικό πληθυσμό.
Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου
Η λιπώδης διήθηση ήπατος (στεάτωση) οφείλεται στη διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ πρόσληψης και καύσης λίπους στο ήπαρ.
Η κύρια παθοφυσιολογική βάση είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη, που οδηγεί σε αυξημένη εναπόθεση τριγλυκεριδίων στα ηπατοκύτταρα και σταδιακή φλεγμονή του ηπατικού παρεγχύματος.
Κύριοι Παράγοντες Κινδύνου
- Παχυσαρκία & κοιλιακό λίπος – κύριος αιτιολογικός παράγοντας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει σπλαγχνική παχυσαρκία.
- Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 & ινσουλινοαντίσταση – προκαλούν αυξημένη λιπογένεση και συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.
- Δυσλιπιδαιμία – υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL και αυξημένη LDL ευνοούν τη στεάτωση.
- Υπέρταση & μεταβολικό σύνδρομο – επιδεινώνουν τη φλεγμονή και την αγγειακή βλάβη του ήπατος.
- Φαρμακευτικοί παράγοντες – κορτικοστεροειδή, ταμοξιφένη, μεθοτρεξάτη, αμιοδαρόνη και άλλα ηπατοτοξικά φάρμακα.
- Ορμονικές διαταραχές – υποθυρεοειδισμός, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, υπερκορτιζολισμός.
- Κακή διατροφή & καθιστικός τρόπος ζωής – αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης, φρουκτόζης, επεξεργασμένων υδατανθράκων και trans λιπαρών.
- Αλκοόλ – ακόμη και μέτρια χρόνια κατανάλωση μπορεί να επιβαρύνει τον ηπατικό μεταβολισμό.
- Γενετική προδιάθεση – πολυμορφισμοί όπως PNPLA3 και TM6SF2 αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης στεάτωσης.
Πότε να Απευθυνθείτε σε Ειδικό Γαστρεντερολόγο
Η λιπώδης διήθηση ήπατος μπορεί να εξελιχθεί αθόρυβα και να προκαλέσει σημαντική ηπατική βλάβη χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Η έγκαιρη παρακολούθηση από εξειδικευμένο Γαστρεντερολόγο – Ηπατολόγο είναι κρίσιμη για την πρόληψη επιπλοκών και την πλήρη αναστροφή της νόσου.
Απευθυνθείτε άμεσα εάν:
- Έχετε παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, αυξημένα λιπίδια ή ιστορικό μεταβολικού συνδρόμου
- Οι τρανσαμινάσες ή άλλες ηπατικές εξετάσεις είναι παθολογικές
- Υπάρχει υπερηχογραφική υπόνοια στεάτωσης
- Παρατηρείτε ίκτερο, ασκίτη, οίδημα ή νοητική σύγχυση
- Καταναλώνετε αλκοόλ τακτικά ή λαμβάνετε φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν το ήπαρ
Επικοινωνήστε επίσης με ειδικό εάν εμφανίσετε:
- Κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών (ίκτερος)
- Πρήξιμο στην κοιλιά, στα πόδια ή στους αστραγάλους
- Δυσκολία συγκέντρωσης, υπνηλία ή αλλαγές στη συμπεριφορά
- Εμετό με αίμα ή μαύρα κόπρανα (ένδειξη προχωρημένης νόσου)
Η έγκαιρη διάγνωση και τακτική παρακολούθηση μπορούν να προλάβουν την εξέλιξη προς στεατοηπατίτιδα, ίνωση ή κίρρωση και να οδηγήσουν σε πλήρη υποστροφή της βλάβης.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι αναστρέψιμη η λιπώδης διήθηση ήπατος;
Ναι. Στα πρώιμα στάδια μπορεί να υποστραφεί πλήρως με απώλεια βάρους, σωστή διατροφή και άσκηση.
Πονάει το “λίπος στο συκώτι”;
Συνήθως όχι. Μερικοί ασθενείς αναφέρουν ήπιο αίσθημα βάρους ή δυσφορίας στο δεξιό υποχόνδριο.
Ποια είναι η πιο αξιόπιστη εξέταση;
Το υπερηχογράφημα ήπατος αποτελεί την εξέταση πρώτης γραμμής.
Για ακριβή σταδιοποίηση, οι μέθοδοι UGAP και FibroScan® προσφέρουν μη επεμβατική, αξιόπιστη εκτίμηση της λιπώδους διήθησης και ίνωσης.
Μπορώ να καταναλώνω αλκοόλ;
Συνιστάται αποχή ή αυστηρός περιορισμός, ειδικά σε στεατοηπατίτιδα (NASH) ή ίνωση.
Κάθε πότε πρέπει να ελέγχομαι;
Συνήθως ανά 6–12 μήνες, ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και την παρουσία συννοσηροτήτων.
Ποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής βοηθούν;
- Υιοθετήστε Μεσογειακή διατροφή και περιορίστε αλάτι, ζάχαρη, επεξεργασμένους υδατάνθρακες
- Ασκηθείτε τακτικά (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση)
- Αποφύγετε το κάπνισμα και το αλκοόλ
- Κάντε εμβολιασμούς για ηπατίτιδα Α & Β, γρίπη και πνευμονιόκοκκο
- Μην λαμβάνετε συμπληρώματα ή βότανα χωρίς ιατρική καθοδήγηση
Είναι επικίνδυνη η λιπώδης διήθηση;
Αν μείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να εξελιχθεί σε στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση, κίρρωση ή σπάνια σε ηπατοκυτταρικό καρκίνο.
Η νόσος συνδέεται επίσης με αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο, καθώς σχετίζεται με υπέρταση, διαβήτη και αθηροσκλήρωση.
Κόστος και διάρκεια;
Η διάρκεια είναι συνήθως 10–15 λεπτά, ενώ το κόστος εξαρτάται από τον τύπο της εξέτασης (διαγνωστική ή θεραπευτική) και τον χώρο διενέργειας.
